Mobirise

Fixatie Disparatie

Augustus 2016

Kijken doe je met je ogen, zien doe je met je hersenen!

Fixatie disperatie is een visuele disfunctie waarbij de oogsamenwerking zwak is.  Dit kan grote problemen in het dagelijks leven opleveren, omdat een heel groot deel van de informatie die we te verwerken krijgen via onze ogen binnenkomen. Je fixeert disparaat, het beeld dat beide ogen vormen worden door de hersenen niet tot één beeld gemaakt. 

Fixatie Disparatie

Gevolgen van Fixatie Disparatie

Wanneer een kind niet goed leest of in onze ogen niet goed kijkt wat er gedaan moet worden, zeggen we heel gemakkelijk "Kijk toch eens goed" of "Lees toch een wat er staat!" niet wetende dat het kind goed kijkt, maar het gewoon niet goed ziet. Door steeds dit zinnetje te herhalen activeert er een vecht-vlucht mechanisme: er komt adrenaline vrij in het lichaam om te vechten of te vluchten. Door de adrenaline wordt het bloed naar de lange spieren in haar armen (vechten) en benen (vluchten) gestuurd. Doordat het bloed op zo’n moment nodig is voor de lange spieren, wordt het weggehaald bij de kleine spieren, waaronder de oogspieren. Het gevolg is dat er stress op de ogen komt en een kind in plaats van beter, juist slechter gaat zien. De angst zit er goed in. Steeds als er een nieuwe taak komt, voelt het kind zich zenuwachtiger worden en er ontstaat faalangst. 


Naast het ontstaan van faalangst loopt het kind en leekracht ook aan tegen achterstanden die het kind oploopt. Lezen staat niet op zichzelf, maar vormt de basis bij rekenen, geschiedenis, aardrijkskunde en andere schoolse vakken. Spelling wordt ook lastig, omdat er geen duidelijk woordbeeld opgebouwd wordt. In sommige gevallen ziet een kind maar 3 letters in één keer! Ook in het dagelijks leven loopt het kind tegen moeilijkheden aan. Denk daarbij aan het boodschappenlijstje wat het kind mee krijgt om een boodschapje te doen. Of op de fiets naar school waarbij het kind ook risico loopt om dingen over het hoofd te zien. 


Wanneer er niet snel gehandeld wordt, worden de achterstanden en moeilijkheden alleen maar groter. Naar mate het kind ouder wordt, wordt ook de leerstof moeilijker. Het is dus van belang om Fixatie Disparatie snel te ontdekken en te behandelen. De moeilijkheid hierin is dat Fixatie Disparatie onbekend is en de kenmerken lijken op die van dyslexie. Ook is de kans klein dat een kind aangeeft dat de letters "raar" zijn of niet goed te zien zijn, want hij of zij weet niet dat het  niet normaal is wat er gezien wordt. 

Herkennen van Fixatie Disparatie

Vaak wordt een visuele disfunctie verward met dyslexie en krijgt een kind met Fixatie Disparatie ook werkelijk ten onrechte een dyslexie verklaring. Niet gek, want de kenmerken overlappen elkaar. Omdat de ogen niet samenwerken kost de informatie verwerking meer tijd en kan het voltooien van een taak op school ook lang duren. 

Algemene klachten
  • Vermoeidheidsverschijnselen na inspanning
  •  Hoofdpijn met name boven de wenkbrauwen
  • Branderige ogen
  • Nekklachten
  • Droge ogen
  • Lusteloosheid

Klachten in de sport en/of bij Lichamelijke Opvoeding:

  • Oog-handcoördinatie klopt niet
  • Tijdens de balsport kan men niet goed timen en/of inschatten op welke plek in de ruimte een bal aankomt
  • Balans en evenwicht is verstoord


Klachten in het onderwijs en/of in de praktijk:

  • Slordig handschrift
  • Vinger gebruiken tijdens het lezen
  • Bij het hardop lezen klink het hakkelig
  • Slecht begrijpend lezen (hoe langer de zinslengte hoe moeilijker)
  • Op een blanco vel schrijven wordt niet horizontaal geschreven
  • De spaties tussen de geschreven woorden zijn onregelmatig
  • Het kijken naar een beeldscherm gaat hoofdpijn opleveren
  • Zeer beperkt ruimtelijk inzicht van getekende drie dimensionale lichamen op een plat vlak
  • Hoofd niet rechthouden tijdens de studie, Een bal niet zien aankomen of uit een andere hoek dan de werkelijkheid

Fixatie Disparatie, en nu?

Wanneer er door een visuele screening een mogelijk visuele disfunctie wordt vastgesteld kan het begeleidingtraject starten. In sommige gevallen is een prismabril noodzakelijk, maar in eerst instantie zal het begeleidingstraject bestaan uit oogtraining om de samenwerking van de hersenen te bevorderen. Daarnaast is het van belang om te werken aan het zelfvertrouwen en om opgelopen achterstanden in te halen. In tegenstelling tot dyslexie is Fixatie Disparatie relatief makkelijk te verbeteren en zelfs op te lossen. 

Wat kunt u zelf doen?

Naast de begeleiding is het kind extern krijgt kunt u als ouder en leerkracht ook wat doen om het kind verder te helpen!


  • In plaats van te zeggen: "Kijk toch eens goed" kunt u het kind motiveren om rustig te kijken
  • Zorg ervoor dat teksten vergroot worden om het lezen te vergemakkelijken
  • Geef het kind de extra tijd die hij/zij nodig heeft om de opdrachten goed te maken of compenseer
  • Laat het kind niet met zijn of haar gezicht naar het raam zitten in verband met de lichtinval
  • Laat zien wat het kind allemaal wel goed kan!


Wilt u hier meer over weten?

In het boek STERKerSTAAN® Kijken en Zien leest u meer over Fixatie Disparatie